Klimaatgerelateerde risico’s zetten de beschikbaarheid en betaalbaarheid van verzekeringen in Europa steeds meer onder druk. Historisch werd in de EU slechts ongeveer een kwart van de schade door natuurrampen verzekerd. Een aanzienlijk deel van de financiële gevolgen blijft daardoor ten laste van gezinnen, ondernemingen en overheden.
Tegen deze achtergrond stelde de Europese Commissie op 27 oktober 2026 haar Europees kader voor klimaatweerbaarheid (EU Framework for Climate Resilience) voor, met daarin de oprichting van een Climate Insurance Alliance.
Dit initiatief wil verzekeraars, herverzekeraars, verzekeringstussenpersonen, verzekeringnemers, experten in risicomodellering, investeerders, EIOPA en overheden samenbrengen om oplossingen te ontwikkelen voor de Europese verzekeringskloof bij natuurrampen.
Voor verzekeringsmakelaars en risicoadviseurs is dit initiatief bijzonder relevant. Het erkent dat een betere verzekeringsbescherming meer vereist dan bijkomende verzekeringscapaciteit: ook doeltreffende risicopreventie, betrouwbare informatie, passend advies en duurzame mechanismen voor risicodeling zijn essentieel.
Drie prioriteiten voor de Climate Insurance Alliance
De Alliance moet tegen eind 2027 haar eerste concrete maatregelen ontwikkelen, met aandacht voor drie complementaire prioriteiten.
1. De toegang tot verzekeringsbescherming verbeteren
De eerste prioriteit is het verhogen van de verzekeringsgraad door belemmeringen op het vlak van beschikbaarheid, betaalbaarheid en toereikendheid van de dekking aan te pakken.
Dit omvat onder meer een beter inzicht bij verzekeringnemers in natuurrampenrisico’s en verzekeringsvoorwaarden, in het bijzonder uitsluitingen en vrijstellingen, evenals het onderzoeken van alternatieve oplossingen zoals parametrische verzekeringen.
2. Risicopreventie versterken
Verzekeringen kunnen geen duurzaam antwoord bieden op toenemende klimaatrisico’s zonder grotere investeringen in preventie en aanpassing.
De Alliance zal daarom onderzoeken hoe verzekeringsmechanismen preventieve maatregelen kunnen stimuleren, onder meer via risicogebaseerde prikkels. Betere risicomodellering en mogelijkheden voor gegevensdeling moeten eveneens bijdragen tot beter onderbouwde risicobeoordelingen.
3. De verzekeringscapaciteit vrijwaren
Naarmate de klimaatgerelateerde schade toeneemt, kan het steeds moeilijker worden om bepaalde risico’s verzekerbaar te houden.
De Alliance zal onderzoeken hoe de capaciteit voor risico-overdracht kan worden versterkt, onder meer via herverzekering, catastrofeobligaties (catastrophe bonds) en andere financiële mechanismen.
Ook publiek-private samenwerkingen zullen deel uitmaken van deze besprekingen, vanuit de vaststelling dat bepaalde risico’s mogelijk oplossingen vereisen waarbij private verzekeringscapaciteit wordt gecombineerd met overheidsinterventie.
Dit aspect is bijzonder relevant voor de lopende Belgische discussies over de verzekering van natuurrampen, waaronder de mogelijke ontwikkeling van duurzamere publiek-private mechanismen voor risicodeling.
Wat betekent dit voor verzekeringsmakelaars en risicoadviseurs?
De uitdrukkelijke betrokkenheid van verzekeringstussenpersonen bij de Alliance erkent hun rol in het verbinden van risicobeoordeling, preventie en verzekeringsoplossingen.
Verzekeringsmakelaars en risicoadviseurs hebben rechtstreeks inzicht in zowel de risicoblootstelling van hun klanten als de praktische werking van de verzekeringsmarkt. Daardoor zijn zij goed geplaatst om nieuwe kwetsbaarheden te identificeren, preventieve maatregelen aan te bevelen en passende oplossingen voor risico-overdracht te beoordelen.
Zij ondervinden ook rechtstreeks de gevolgen van veranderende marktomstandigheden, waaronder een afnemende verzekeringscapaciteit, premiestijgingen, dekkingsbeperkingen en evoluerende uitsluitingen.
Hun bijdrage is belangrijk om ervoor te zorgen dat de voorgestelde oplossingen niet alleen rekening houden met de beperkingen van de verzekeringsmarkt, maar ook met de concrete behoeften van verzekeringnemers.
Een bijzonder aandachtspunt is het voornemen van de Alliance om de voorstelling van uitsluitingen en vrijstellingen voor natuurrampen in de precontractuele informatie te verbeteren.
Hoewel in dit stadium geen nieuwe verplichtingen voor verzekeringstussenpersonen worden voorgesteld, kunnen toekomstige maatregelen raken aan de bestaande informatieverplichtingen in het informatiedocument over het verzekeringsproduct (Insurance Product Information Document – IPID) en de adviesverplichtingen onder de richtlijn betreffende verzekeringsdistributie (IDD).
Eventuele nieuwe maatregelen moeten daarom gericht zijn op een beter begrip bij de klant, zonder onnodige complexiteit te creëren of bestaande verplichtingen te dupliceren.
Betere informatie ter ondersteuning van risicobeoordeling en advies
Naast de Alliance wil de Commissie ook de beschikbare informatie over klimaatrisico’s en verzekeringsbescherming versterken.
Twee initiatieven zijn daarbij bijzonder relevant:
- PROTECT: de verdere ontwikkeling, samen met EIOPA en de verzekeringssector, van een instrument dat eigenaars van vastgoed moet helpen hun blootstelling aan klimaatrisico’s beter te begrijpen en passende preventieve maatregelen te identificeren.
- EIOPA Observatory for Catastrophe Risk Insurability: een nieuw monitoringinstrument om de evolutie van de verzekeringskloof bij natuurrampen op te volgen en de onderliggende oorzaken ervan in kaart te brengen.
Voor verzekeringsmakelaars en risicoadviseurs kan een betere toegang tot betrouwbare en voldoende gedetailleerde risico-informatie bijdragen tot nauwkeurigere beoordelingen van risicoblootstellingen, gerichter preventieadvies en een vroegtijdige identificatie van mogelijke problemen inzake verzekerbaarheid.
De ruimere gevolgen van klimaatverandering beperken zich bovendien niet tot zaakverzekeringen en natuurrampenverzekeringen.
In haar rapport van 30 september 2026 onderzocht EIOPA hoe extreme hitte een invloed kan hebben op de aannames inzake sterfte, morbiditeit en levensverwachting binnen levens- en ziekteverzekeringen en aanvullende pensioenregelingen.
Hoewel de financiële impact momenteel als beperkt wordt beschouwd, kunnen evoluerende risico’s op termijn gevolgen hebben voor de tarifering, de dekking en de betaalbaarheid, waardoor bijkomende verzekeringskloven kunnen ontstaan.
Dit onderstreept het toenemende belang van toekomstgerichte risicobeoordeling in verschillende verzekeringstakken, waaronder ziekteverzekeringen, gewaarborgd inkomen en arbeidsongevallenverzekeringen.
Een ruimer Europees kader: wat volgt?
De Climate Insurance Alliance maakt deel uit van de bredere Europese aanpak inzake klimaatweerbaarheid.
Die omvat ook een voorgestelde verordening inzake klimaatweerbaarheid (Climate Resilience Regulation), die de beoordeling van klimaatrisico’s, de strategische planning en de coördinatie tussen de lidstaten moet versterken.
In tegenstelling tot de Alliance, die gericht is op samenwerking en de ontwikkeling van verzekeringsoplossingen, heeft de voorgestelde verordening voornamelijk betrekking op het beleidskader van overheden inzake klimaatweerbaarheid.
In dit stadium worden geen rechtstreekse verplichtingen voor verzekeringstussenpersonen ingevoerd. Niettemin kunnen nationale risicobeoordelingen en Europese monitoring op termijn een invloed hebben op het beleid inzake preventie, risicobeheer en verzekeringsbescherming.
Op 4 november 2026 opende de Commissie een openbare raadpleging over de voorgestelde verordening, zodat belanghebbenden kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het kader.
Becobra zal de ontwikkeling van de Climate Insurance Alliance en het bredere Europese kader blijven opvolgen, in samenwerking met BIPAR en zijn leden. Daarbij zal bijzondere aandacht uitgaan naar de betrokkenheid van verzekeringstussenpersonen, de gevolgen voor verzekeringsdistributie en de ontwikkeling van duurzame oplossingen om de verzekeringskloof te verkleinen.
