De Europese hervorming van de duurzaamheidsrapportering krijgt concreet vorm. Op 21 september 2026 werden zowel de herziene European Sustainability Reporting Standards (ESRS) als de nieuwe Voluntary Sustainability Reporting Standard (VS) gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. Beide standaarden zijn van toepassing op boekjaren die aanvangen vanaf 1 januari 2027.
De hervorming beperkt de verplichte rapportering, vereenvoudigt de standaarden en introduceert een duidelijker kader voor de uitwisseling van duurzaamheidsinformatie binnen waardeketens.
CSRD: een aanzienlijk beperkter toepassingsgebied
De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) bepaalt welke ondernemingen verplicht duurzaamheidsinformatie moeten publiceren. Met het Omnibus I-pakket wordt deze verplichting in hoofdzaak beperkt tot ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers én een nettojaaromzet van meer dan 450 miljoen euro. Moederondernemingen zijn onderworpen aan de verplichting tot geconsolideerde duurzaamheidsrapportering wanneer hun groep beide drempels op geconsolideerde basis overschrijdt.
In België werd de oorspronkelijke CSRD omgezet via de wet van 2 december 2024. De nieuwe Omnibus-wijzigingen moeten nog in Belgisch recht worden omgezet, uiterlijk op 19 maart 2027.
Twee nieuwe rapporteringsstandaarden
De Europese Commissie heeft de hervorming verder uitgewerkt in twee gedelegeerde verordeningen, voortbouwend op het technische werk van EFRAG.
De herziene ESRS – verplichte rapportering
De ESRS bepalen welke duurzaamheidsinformatie ondernemingen onder de CSRD moeten publiceren. De herziening vermindert het aantal verplichte datapunten met meer dan 60%, vereenvoudigt de materialiteitsbeoordeling en brengt meer focus op relevante informatie.
Het principe van dubbele materialiteit blijft behouden: ondernemingen rapporteren zowel over hun impact op mens en milieu als over de financiële risico’s en opportuniteiten die uit duurzaamheidsfactoren voortvloeien.
De nieuwe VS – vrijwillige rapportering
De nieuwe VS bouwt voort op de door EFRAG ontwikkelde rapporteringsstandaard VSME en biedt een vereenvoudigd, geharmoniseerd kader voor ondernemingen buiten de verplichte CSRD-rapportering, in het bijzonder ondernemingen met maximaal 1.000 werknemers.
De standaard omvat een basismodule en een uitgebreidere module, met informatie over onder meer milieu, werknemers en governance. De vereisten zijn verder vereenvoudigd en per datapunt wordt verduidelijkt welke informatie noodzakelijk, voorwaardelijk of vrijwillig is.
De toepassing van de VS blijft vrijwillig.
Value chain cap: een begrenzing van informatieverplichtingen
Een belangrijke vernieuwing is de zogenaamde value chain cap.
CSRD-plichtige ondernemingen kunnen voor hun eigen duurzaamheidsrapportering informatie nodig hebben van leveranciers, distributiepartners en andere ondernemingen binnen hun waardeketen.
De value chain cap begrenst welke informatie zij hiervoor kunnen vereisen van ondernemingen met gemiddeld maximaal 1.000 werknemers. De grens wordt bepaald door een selectie van datapunten uit de VS, opgenomen in bijlage II van de verordening. Voor ondernemingen met maximaal tien werknemers geldt een beperktere set.
Bijkomende informatieverzoeken blijven mogelijk, maar ondernemingen hebben het recht om informatie die deze grens overschrijdt te weigeren wanneer die wordt gevraagd voor CSRD-rapportering.
De begrenzing geldt niet voor andere doeleinden, zoals financiering, risicoanalyse of verzekeringsacceptatie. De Europese Commissie moedigt financiële instellingen en verzekeraars wel aan om ook bij dergelijke informatieverzoeken zoveel mogelijk aansluiting te zoeken bij de VS.
Betekenis voor de verzekeringsmakelaars
De meeste verzekeringsmakelaars vallen zelf buiten de verplichte CSRD-rapportering, maar maken wel deel uit van de waardeketen van verzekeraars. De VS en de value chain cap bieden in die context een gemeenschappelijk referentiekader en een begrenzing van de informatie die voor CSRD-doeleinden kan worden verlangd.
De relevantie reikt verder dan de eigen rapportering. Ook in de dienstverlening aan ondernemingsklanten kan gestructureerde duurzaamheidsinformatie bijdragen tot een beter inzicht in risico’s, preventie en verzekerbaarheid. De ESRS en VS kunnen daarbij een gemeenschappelijke informatiebasis vormen voor de dialoog tussen ondernemingen, makelaars en verzekeraars.
De Europese hervorming verschuift zo de aandacht van uitgebreide rapporteringsverplichtingen naar meer proportionele, vergelijkbare en bruikbare duurzaamheidsinformatie.
