Sustainable finance – EFRAG zet VSME in de praktijk
Met de publicatie van zijn eigen Sustainability Report 2025 bevestigt EFRAG – de Europese adviesorganisatie die de Europese Commissie ondersteunt bij de ontwikkeling van rapporteringsstandaarden – dat duurzaamheidsrapportering de fase van concept en regelgeving voorbij is.
Door zelf te rapporteren volgens de principes die het ontwikkelt, en dit binnen een digitale (XBRL) omgeving, positioneert EFRAG VSME (Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs) en ESRS (European Sustainability Reporting Standards) als operationele standaarden voor de markt. Duurzaamheidsinformatie evolueert daarmee van een compliance-oefening naar een structureel onderdeel van financiering, risicobeoordeling en waardeketeninteractie.
Het rapport ‘EFRAG Sustainability Report (VSME based) 2025’ is consulteerbaar via de XBRL-viewer.
Daarnaast bouwt EFRAG verder aan een centrale Knowledge Hub met templates, technische ondersteuning en implementatieguidance.
VSME als praktisch referentiekader
Binnen deze evolutie neemt de VSME een sleutelrol in. De standaard werd ontwikkeld voor ondernemingen die buiten de scope vallen van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), maar wel geconfronteerd worden met vragen rond ESG-informatie.
Het kader sluit inhoudelijk aan bij de Europese standaarden, maar focust op een selectie van de meest relevante datapunten, zonder de volledige complexiteit van ESRS, en laat toe om geleidelijk op te schalen indien rapporteringsvereisten in de toekomst opnieuw zouden toenemen.
Het biedt bedrijven een houvast in een omgeving waar ESG-data steeds vaker wordt opgevraagd, en fungeert daarbij impliciet als referentie voor wat in redelijkheid van ondernemingen kan worden verwacht binnen waardeketens en commerciële relaties.
Na Omnibus: verschuiving van verplichting naar verwachting
De recente aanpassingen via het Omnibus I package hebben de formele rapporteringsverplichtingen voor een groot aantal ondernemingen verminderd. Tegelijk blijft de vraag naar duurzaamheidsinformatie bestaan, onder meer vanuit financiering, waardeketens en risicobeoordeling, waar ESG-data steeds vaker wordt gebruikt als input voor financiële beslissingen en commerciële selectie.
De logica verschuift daardoor fundamenteel. Waar voorheen de nadruk lag op wie moet rapporteren, komt vandaag de focus te liggen op wie informatie moet kunnen aanleveren, en op welke manier die informatie betrouwbaar, vergelijkbaar en proportioneel kan worden aangeleverd.
In die context ontwikkelt VSME zich snel tot een gemeenschappelijke referentie. Niet omdat het verplicht is, maar omdat het toelaat om verwachtingen te kanaliseren, een evenwicht te creëren tussen datavraag en proportionaliteit, en bedrijven in staat stelt om hun positie in de markt en ten aanzien van financiers en partners te versterken.
Relevantie voor de makelaarssector
Voor makelaars situeert de relevantie zich op twee niveaus.
Vooreerst als onderneming. VSME is een bruikbaar kader om eigen informatie te structureren, transparant te maken en tegelijk proportioneel te houden, zonder te vervallen in versnipperde of ad-hoc rapportering.
Daarnaast speelt VSME als een gemeenschappelijke taal tussen klant, makelaar en markt. Het maakt het mogelijk om informatievragen te ordenen, te focussen op relevante risico-indicatoren en de link te leggen tussen duurzaamheidsaspecten en klassieke risicoanalyse.
ESG-informatie wordt steeds vaker geïntegreerd in risicobeoordeling, underwriting en acceptatieprocessen.
Praktische realiteit
De uitdaging situeert zich vandaag vooral op operationeel niveau. ESG-informatie is in veel ondernemingen niet centraal georganiseerd, maar zit verspreid over functies zoals financiën, HR en operations. Ze wordt vaak niet systematisch opgevolgd of in een consistent formaat bijgehouden.
Daardoor ontstaat in de praktijk geen juridisch probleem, maar wel een probleem van coherentie en reproduceerbaarheid. Bedrijven krijgen gelijkaardige vragen vanuit verschillende partijen, maar beantwoorden die telkens opnieuw en op een andere manier, wat inefficiëntie creëert en het moeilijk maakt om informatie te valideren of te vergelijken.
In die context wordt VSME vooral gebruikt als een pragmatisch structureringskader. Het helpt om bestaande informatie te ordenen, keuzes te maken in wat relevant is en antwoorden op een consistente manier op te bouwen. De verdere ontwikkeling van templates, digitale formats en guidance door EFRAG ondersteunt precies die stap van versnipperde data naar bruikbare informatie.
Slotbeschouwing
De publicatie van het EFRAG-rapport bevestigt dat duurzaamheidsinformatie zich ontwikkelt tot een vaste component van economische interacties.
VSME positioneert zich daarbij als een werkbaar referentiekader voor ondernemingen buiten de formele rapporteringsplicht: niet als bijkomende verplichting, maar als een manier om informatie te structureren en aansluiting te behouden bij een markt waarin ESG-data steeds vaker een rol speelt.
